Hoogsensitiviteit & Autisme (binnen het autisme (spectrum) en hoogsensitiviteit, verschilt per persoon, hoe sterk eigenschappen naar voren komen en hoe gevoelig iemand is; net zoals dit bij mensen zonder autisme en hoogsensitiviteit het geval is).

Bij HSP en ASS, komen vaker eetstoornissen (maar ook dwangstoornissen of verslavingen) voor.

Waarom hoogsensitieve personen en personen met ASS sneller een eetstoornis ontwikkelen, kan tijdens de behandeling worden uitgelegd.

Gedrag van hoogsensitieve personen lijkt soms op dat van personen met ASS. Toch staan hoogsensitiviteit en autisme uit elkaar. Hoe kan het dan toch met elkaar verward worden en ook wel gelijkenissen hebben?

Wat hebben mensen met HSP en ASS gemeen en wat maakt hen verschillend:

-Hoogsensitiviteit is geen diagnose maar een eigenschap. Hoogsensitieve personen zijn gevoelig voor prikkels en verwerken die intens. Personen met de hoogsensitiviteit zijn snel overprikkeld en moe en kunnen hierdoor sneller hoog in hun emoties komen te zitten. Vrouwen met hoogsensitiviteit voelen zich vaak anders en hebben sterk het idee zich te moeten aanpassen aan hun omgeving, dit kan zeer vermoeiend zijn.

- ASS (Autisme Spectrum Stoornis) is een diagnose die wordt gesteld op basis van de DSM-5. Om de diagnose autisme te kunnen stellen, moet er sprake zijn van;

1. beperkingen in de sociale communicatie en interactie en

2. repetitief gedrag en specifieke interesses. 

Personen met de ASS zijn snel overprikkeld en moe en kunnen hierdoor sneller hoog in hun emoties komen te zitten. Vrouwen met ASS voelen zich vaak anders en hebben sterk het idee zich te moeten aanpassen aan hun omgeving, dit kan zeer vermoeiend zijn.

(Er is ook nog een groot verschil tussen mannen met autisme en vrouwen met autisme. Bij vrouwen is de diagnose vaak lastiger te stellen. Autisme wordt bij vrouwen sneller over het hoofd gezien, omdat de vrouwelijke hersenen meer inzicht hebben in de wereld die hen omringt).

Inleven
Hoogsensitieve personen kunnen zich erg goed inleven in anderen. Zij hebben een sterke Theory of Mind*. Zij voelen heel goed aan hoe iemand zich voelt en bewegen daarin mee. Die grote hoeveelheid emotionele prikkels kan zelfs zo overweldigend zijn dat hoogsensitieve personen zich afsluiten van sociaal contact.

Dit gedrag lijkt misschien op het afsluiten van contact door een persoon met autisme, maar heeft bij hoogsensitieve personen een andere achtergrond. Een autistisch persoon heeft eerder baat bij uitleg over sociale interactie (en hoe om te gaan met prikkels & emoties), terwijl een hoogsensitief persoon baat heeft bij het leren afsluiten van prikkels (en hoe om te gaan met prikkels & emoties; eigen grenzen stellen en behoeften aangeven).

*Theory of Mind. Mensen met autisme vinden inleven in de ander moeilijk. Het aanvoelen van emoties lukt vaak wel (de emotionele empathie), maar de cognitieve empathie (het begrijpen van het perspectief van de ander) is vaak lastig. Ze hebben daarnaast moeite met het interpreteren van non-verbale communicatie. Hierdoor kunnen problemen in de sociale communicatie ontstaan.

Overzicht
Intense verwerking betekent dat binnenkomende informatie verbonden wordt met bestaande. Hoogsensitieve personen denken (en leren) vanuit het grote plaatje. Zij willen snappen hoe iets in elkaar zit. Hun centrale coherentie is dus sterk. Daardoor hebben ze vaak ook wijze inzichten en creatieve oplossingen. Als ze te veel prikkels of informatie te verwerken krijgen, kunnen ze echter, net als autistische personen, blokkeren.

Vriendschappen
Bij personen met ASS: “Beperkingen in het ontwikkelen, handhaven,en begrijpen van relaties”. Soms lijkt daar bij hoogsensitieve personen sprake van te zijn. Zij vallen namelijk soms buiten de groep. Vaak omdat ze niet begrijpen waarom andere kinderen/personen zo onnadenkend, ongevoelig zijn, pesten of onrechtvaardig zijn. Dat kan zelfs een reden voor hen zijn om vriendschappen te verbreken. Ook kan het zijn dat hun gevoelige aard raar gevonden wordt en dat zij daarom buitengesloten worden of dat er misbruik wordt gemaakt van hun goede intenties, meedeleven & goedgelovigheid. Hoogsensitieve personen trekken zich dan terug in hun eigen wereld. Op het oog lijken deze gedragingen op die van autistische personen. Beide, autistische personen en hoogsensitieve personen hebben vaak behoefte aan meer 'eigen tijd' (alleen zijn/afsluiten van prikkels) dan personen zonder autisme of hoogsensitiviteit.

Routines
Een ander voorbeeld van autistisch gedrag volgens de DSM is “Het vasthouden aan hetzelfde, het op rigide manier vasthouden aan routines”. Ook hoogsensitieve personen vinden veranderingen vaak vervelend. Zij houden van routines, omdat ze dan geen energie kwijt zijn aan het verwerken van prikkels die nieuwe situaties altijd opleveren. Zowel hoogsensitieve personen als autistische personen kunnen boos worden als dagritmes of afspraken veranderen, of als ze overprikkeld zijn/raken.


Gevoeligheid
Ook de overgevoeligheid voor zintuigelijke prikkels komt overeen. Zowel hoogsensitieve personen als personen met ASS kunnen zeer gevoelig zijn voor geluid, licht, geur, smaak, textuur, (energie en emoties) en irritaties op de huid. Tevens zijn vrouwen met autisme en vrouwen met hoogsensitiviteit, vaak piekeraars; overdenkers en ervaren ze veel onrust/angst. Ze hebben een grotere kans op ontwikkelen van een depressie of burn-out.


Interesses
Bijzondere interesses, die kenmerkend zijn voor 
personen met autistisme, zoals alles weten over paarden en specifieke rassen of heel gedetailleerd kunnen tekenen of diepgaand onderzoek doen naar een bepaald onderwerp, hebben hoogsensitieve personen soms ook. Vaak zijn die kinderen ook hoogbegaafd. Zij zoeken dan uitdaging in hun hobby. Voor buitenstaanders lijken dat soms vreemde hobby’s.

Hoogsensitief & Autisme  (HSP & ASS)

Veel vrouwen lijken autisme met sociaal wenselijk gedrag te camoufleren. Ze doen veelal moeite om zich aan te passen aan anderen, door te observeren en gedrag hierop aan te passen, daarnaast zijn ze gevoelig voor allerlei prikkels die binnenkomen; dit kost veel energie.
 
Hoogsensitieve personen raken veelal overprikkeld door de energie van andere personen (en overige prikkels om hen heen) en passen zich vaak aan anderen aan (kunnen lastig grenzen aangeven, energie afbakenen of eigen behoeften voorop stellen);
dit kost veel energie.

Overeenkomsten voor personen (vrouwen) met Autisme en Hoogsensitiviteit:

 

-Moeite met grenzen leren aangeven.

-Moeite met behoeften aangeven.

-Zich 'anders' voelen.

- Moeite met verandering (tevens het lichamelijke (denk aan lichamelijke veranderingen tijdens afvallen, aankomen, zwangerschap - eetstoornissen komen vaker voor bij personen met Autisme en Hoogsensitiviteit).

-Snel overprikkeld zijn.

- Moeite met concentreren op meerdere taken, personen tegelijk.

- Snel overweldigd in grote groepen / wanneer in het gezelschap van (veel) mensen.

- Gevoelig zijn voor licht, geluid, geur, energie, etc. (tevens op emotioneel gebied).

- Oog voor detail / perfectionisme.

- Weinig energie voor (langdurig) sociaal contact per dag.

- Zich verliezen in een bepaald onderwerp (onderzoeken, verdiepen).

Leer bij Diëtistenpraktijk DDietist o.a.;

- Grenzen te bewaken.

- Behoefte leren aanvoelen en tijdig leren aangeven.

- Emoties te herkennen, voelen en aandacht te geven.

- Wat goed voor jou voelt.

- Ritme/Structuur.

- Zelf acceptatie (zelfvertrouwen opbouwen)

- Identiteitsontwikkeling.

- Goed voor jezelf te zorgen (mentaal & fysiek).

- Hoofd- & lichaam connectie te hervinden.

- Energie te herladen; Op te laden.

- Om te gaan met prikkels (ook wanneer je een gezin hebt).

- Leren omgaan met verandering (ook lichamelijk); inzicht & bewustwording in moeite met lichamelijke veranderingen (denk aan gewichtsverandering t.a.v. kind naar puber, na een zwangerschap & ouder worden).

Dietistenpraktijk DDietist

© 2010-2021. Dietistenpraktijk DDietist. All rights reserved, Dascha Willemsen: KvK: 51030284

Kwaliteitsgeregistreerd Dietist,   KP-nummer: 89912937389    Ingeschreven bij de Nederlandse Vereniging van Dietisten, Lidnr: 957147

De inhoud van deze website en informatie (benamingen van projecten, cursussen, formulieren, persoonlijke voedingsplannen en diensten) van Dietistenpraktijk DDietist zijn beschermd, deze mogen niet worden gekopieerd, verspreid of voor commerciele doeleinden worden gebruikt.